Migren Nedir ?

Migren, hastanın günlük yaşamanı etkileyebilen, gün içerisindeki gerçekleştirdiği aktivitelerde kısıtlılık yaratabilen bir baş ağrısı tipidir. Sıradan bir baş ağrısı olmayıp tedavisi mümkün nörolojik bir hastalık olan migren, doktora en fazla başvurulan rahatsızlıklardan biridir.

Genellikle ense, şakak veya göz çevresinde başlar ve ağrının çeşitine göre hareket ettikçe kötüleşebilir. Ağrıya çoğu zaman ışığa ve sese hassasiyet, bulantı, kusma gibi durumlar eşlik edebilir. Migren hormonlarının aktif olduğu genç yaşlardaki kadınlarda görülme sıklığı erkeklerin üç katına ulaşmaktadır.

Hastaların ışık almayan bir oda da uyumak istemeleri veya kusma hissi migren atağını hafifletmeye veya sonlanmasına destek olur. Bu ataklar kişilerde farklılık gösterebilir örneğin; aralıklarla yaşanan migren atakları episodik migren olarak adlandırılır.

Ataklar son üç aylık süre içinde ayda on beş gün ve üzerinde oluyorsa buna kronik migren denir. Kronik migrene genellikle kaygı bozuklukları, depresyon ve uyku sorunları eşlik edebilir. Kronik migren tedavi edilmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Birçok migren atağı aurasız migren türü olarak görülür. Aurasız migren hastalarının baş ağrısına eşlik eden diğer durumlar; bulantı, kusma, ışık, ses ve kokuya karşı hassasiyettir.

Auralı migren hastaları ise baş ağrısı atakları başlamadan önce 5 dakika ile 60 dakika arasında değişen “aura” atakları yaşayabilir. Aura atakları geçici olarak yaşanan nörolojik bir bozukluk olarak bilinir.

Geçici olarak yaşanan nörolojik bozuklukta hastalar hem görsel, hem duyusal (kelimeleri bulamama, uyuşma veya karıncalanma gibi) olarak etkilenir. Bunların arasında en sık yaşanan görsel auradır. Görsel aurada hastalar atak öncesinde parlak ışık çakmaları veya görme alanında sorunlarla karşılaşabilir.

Migren ve baş ağrısı ataklarını önlemede ilaç tedavileri yardımcı olabilir. Yaşam tarzınızda yapacağınız küçük değişiklikler ve doğru ilaç tedavisi ile sonuç başarılı olacaktır.

Migren Belirtileri Nelerdir ?
Migren Evreleri Nelerdir ?

Migren atakları genellikle 20 ila 30 yaş arasında başlar, fakat baş ağrısı atakları çocukluk ya da ergenlik döneminde yaşanabilir. Migrenin evreleri dört bölüme ayrılabilir: prodrom, aura, baş ağrısı ve postdrom dönemleri. Her migren atağında tüm evrelerle karşılaşılmayabilir.

Ribaund ( Geri Tepme ) Migren Nedir ?

Ribaund migren, aşırı ağrı kesici kullanımı sonucunda ortaya çıkar. Ağrı kesiciler çok kullanıldığında, vücut er ya da geç ağrı kesicilere dirençli hale gelir.

Her yeni dozda ilacın etkinliği azaldıkça ağrı geri gelir, hastanın daha fazla ilaç almasına, ağrı kesici dozajının arttırılmasına ve dolayısıyla direncin daha da artmasına yol açar. Bu aşırı kullanım, ağrınızın azalmasını sağlamadığı gibi baş ağrılarını başlatır.

Ribaund baş ağrıları hem reçetesiz satılan hem de reçeteli ağrı kesicilerde görülebilir. Ayrıca baş ağrısı dışında başka bir ağrı için aldığınız zaman da meydana gelebilir.

Direnci artmış olan kişilerde migrenler daha sık ve şiddetli gerçekleşir. Birçok şikayetçi kullandığı ağrı kesicileri değiştirerek direnci en alt seviyede tutmaktadır.

Migren Nedenleri Nelerdir ?

Migrenin sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte genetik veya çevresel faktörlerinde rol oynadığı bilinmektedir. Atakların ortaya çıkmasında, serotonin de dahil olmak üzere beyin kimyasallarında yaşanan dengesizliklerin neden olduğu düşünülmektedir.

Migren atakları sırasında beyin zarlarında (meninks) ağrıyı ortaya çıkaran bazı kimyasallar salgılanır ve bu da migren ağrısının ortaya çıkamasına yol neden olur. Kalsitonin gen-ilişkili peptid (CGRP), migren ağrısında rol oynayan önemli kimyasal ileticilerden birisidir.

Migreni Neler Tetikler ?

Migren ataklarını tetikleyebilen bir çok unsur vardır. Bu unsurlardan bazıları şunlardır :

Migrene Neden Olabilecek Risk Faktörleri Nelerdir ?

Aşağıda nedenler, kişide migren ortaya çıkma riskini arttırabilir :

Migrenin Neden Olabileceği İstenmeyen Sonuçlar Nelerdir ?

Bazen migren ağrısını kontrol etmeye çalışmak farklı sorunların oluşmasına neden olabilir :

Migren Tanısı Nasıl Konur ?

Migren, tanısı öyküye dayanılarak konan bir hastalıktır. Hastalarda fizik muayene ve nörolojik muayene bulguları, laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri normaldir. Muayene ve diğer incelemeler beyne ait başka bir hastalık olup olmadığını anlamak için yapılır. Tekrarlayıcı baş ağrısı olan hastalara hiç olmazsa bir kez beyin görüntülemesi (beyin BT, beyin MR gibi) yapılarak migreni taklit edebilecek hastalıklar araştırılmalıdır.

Migrende, genellikle zonklayıcı ve sıklıkla tek taraflı, şiddetli baş ağrısı atakları görülür. Ağrı sırasında bulantı ve zaman zaman kusmaya rastlanır. Hastalar ışık ve ses gibi çevreden gelen uyaranlardan rahatsız olur. Migren ağrısı olanlar baş ağrına eşlik eden bu rahatsızlıklar nedeniyle günlük işlerini tamamlamakta zorlanırlar. Bu bulguların bir arada değerlendirilmesi tanı için önemlidir, fakat her atakta ve her hastada aynı bulgular bulunmayabilir.

Tanıya yardımcı olabilecek ID Migren Testi, baş ağrısı yakınması olan hastalarda sorulması gereken 3 soruyu içeren bir testtir. Hastaya son 3 ay içerisinde 3 soru üzerinden yaşadıkları sorulur, Migren testinde yer alan 3 sorudan 2'sine evet yanıtı veriyorsa hastanın migren olma olasılığı yüksektir.

Migren testinde sorulan sorular şunlardır :

Migren Nasıl Tedavi Edilir ?

Migren tedavisinde ilk süreç, migren hastasının şikayetleri doktor tarafından değerlendirildikten sonra klinik olarak tanı konulmasıdır. Uygun tedavi ile hastalar migren ataklarından kurtulabilirler. Migren tedavisinde migren tanısı konduktan sonra ağrılar seyrek ise; ağrı ataklarını geçirmeye yönelik kriz tedavisi planlanır. Haftada 1-2 kez veya daha fazla atak olduğunda koruyucu tedavi yapılmalıdır. Migren tedavisinde bazen sadece migreni tetikleyen faktörlerin (açlık, uykusuzluk, hormon kullanımı gibi) ortadan kaldırılmasıyla ağrı atakları kaybolabilir veya sıklığı, şiddeti azaltılabilir. Aynı şekilde uzman kontrolünde kullanılan ilaçlar da migren tedavisinde çok önemlidir.

Günde sadece bir kez doktor kontrolünde alınan ilaçlarla yıllar boyu ağrısız bir yaşam sağlanabilmektedir. Etkili bir baş ağrısı tedavisi için ilaçlar ve günlük yaşam rutininin değiştirilmesi çok önemlidir. Eğer günlük hasta yaşamını migrene göre planlamazsa sadece migren ilaçlarını kullanması fayda sağlamayacaktır.

Migren şikayeti yaşayan kişilerin geçmiş hikayesi incelenmeli, baş ve boyun bölge muayenesinin ardından nedene yönelik olarak kişiye özel bir tedavi planı çıkartılmaktadır. Muayene sırasında kas yapılarını incelemek gerekir. Boyun ve sırt bölgesindeki bir tetik nokta örneğin adale kasılması, kulunç girmesi de enseden başlayan, tek taraflı göz ve yüz ağrısına neden olabilir.

Hastanın su tüketimi, nasıl beslendiği, uyku düzeni, stres derecesi, çevresel şartları, gastrointestinal durumları belirlenmelidir. Çünkü fizyolojik bozukluklar da ağrının fazla algılanmasını sağladığı gibi ağrıyı tetikleyebilir. Günümüzde pek çok insan boyun ve sırt ağrısı yaşamaktadır ve bunlara ek olarak gelişen baş ağrıları da migren tanısıyla oldukça sık karıştırılmaktadır. Migren hastalığında beyin cerrahisi, nöroloji, psikiyatri, fizik tedavi bölümleri ile multidisipliner bir yaklaşım gereklidir.

Migren olan bir hasta günlük yaşamında şu konulara mutlaka dikkat etmelidir :

Migren İlaçları Hakkında Bilinmesi Gerekenler Nelerdir ?

Migren tedavisinde ilaç kullanmak ilk akla gelen koruyucu yöntemlerden biri olsa da mutlaka uzman bir doktorun tavsiyesi ile alınmalıdır. Doğru migren ilaçları migren ataklarını sonlandırabilir.

Migren ağrınıza eşlik eden bir bulantınız da varsa bulantı ve migren ağrısını önleyen ilaçları bir arada kullanmak faydalı olabilir. Ancak eş, dost tavsiyesi ile migren ilacı kullanılmamalıdır. Arkadaşınıza iyi gelen bir migren ilacı size iyi gelemeyebilir.

Migren ilacı kullanıyorsanız dikkat etmeniz gerekenlerin başında ilacı her zaman yanınızda bulundurmanız gerektiğidir. Atak belirtilerini anlar anlamaz migren ilacını kullanmanızda fayda var. Ne kadar erken alınırsa o kadar etkili olur.

Fakat haftada 2- 3 gün migren ilacı kullanmak da bir süre sonra vücutta tolerans geliştireceği için migren ağrınızın nedeni haline gelmeye başlayabilir. Her yeni dozda ilacın etkinliği azaldıkça ağrı geri gelir, hastanın daha fazla ilaç almasına, ağrı kesici dozajının arttırılmasına ve dolayısıyla direncin daha da artmasına yol açar. Bu aşırı kullanım, ağrınızın azalmasını sağlamadığı gibi ilaca bağlı baş ağrılarını başlatarak migren tedavisini daha da zorlaştırabilir.

Eğer Migren ilaçları işe yaramıyor ve ataklar çok sık ve şiddetli şekilde ilerliyorsa koruyucu tedavi denemelisiniz. Koruyucu tedavi sırasında alınan ilaçlar ağrı kesici ilaçlardan farklı olup, daha çok migren eşiğini yükseltmeye yöneliktir.

Migreni Olanlar Hangi Egzersizleri Yapmalıdır ?

Yapılan araştırmalar migrene iyi gelenler arasında hafif egzersizler yapmanın öneminin büyük olduğunu gösteriyor. Hafif egzersizler migren ataklarının sıklık ve şiddetini azaltabilir ve migrenin koruyucu tedavisinde faydalı olabilir. Migren ağrılarınız var ise sizi çok fazla yormayacak, düzenli bir aerobik egzersiz programı uygulayabilirsiniz. Bunun yanı sıra hayatınızda migren varsa jogging, yüzme, dans, bisiklet ve tempolu yürüyüş de tercih edebileceğiniz egzersiz seçeneklerinden.

Migren Depresyona Neden Olur mu ?

Kronik migren ağrıları olan kişilerde depresyon ve anksiyete belirtilerine daha çok rastlanır. Kronik migrenin tanımı ise 3 ay süre ile, iki günde bir veya daha sık baş ağrılarına sahip olmanızdır. Migren ağrılarınız kronik olmasa da eğer depresyon ve anksiyeteye sahipseniz bu durum migren ağrılarınızın artmasına neden olur. Migren tedavisinde depresyon ve anksiyetenin de tedavi edilmesi çok önemlidir.

Hangi Besinler Migren Atağına Neden Olur ?

Migrene neden olan besinleri peynirler ve tiramin içeren besinler şeklinde özetleyebiliriz. Tiramin, besin bekletildikçe, proteinlerin yıkılması neticesinde ortaya çıkar. Yıllandırılan yüksek protein içerikli besinlerde tiramin miktarı da artar. Özellikle peynirler ve şaraplar, alkollü içecekler ve işlenmiş etlerin bol tiremin içermesi nedeniyle migrene neden olduğunu söyleyebiliriz. Hangi peynirler migreni daha çok etkiler sorusunun cevabı ise yüksek tiramin içermeleri nedeniyle; Rokfor ve benzeri küflü peynirler (stilton, gorgonzola), Çedar, Beyaz peynir, Mozzarella, Permesan, İsviçre peyniri diyebiliriz.

Bunların dışında migrene iyi gelmeyen gıdaları şöyle sıralayabiliriz :

Kafein Migrene İyi Gelir mi ?

Kafein migrene iyi gelir. Migren ilacınıza kafein eklemeniz ilaçların baş ağrısına karşı normalden daha fazla etki etmesini sağlıyor. Migren ilacı kullanırken kafein içeren ilaçlar kullanırsanız hem daha düşük dozda ilaç kullanır hem de ilacın daha etkili olduğunu görebilirsiniz. Ancak kafein içeren ilaçların da diğer tüm baş ağrısı ilaçları gibi çok fazla kullanılması rebound baş ağrısına (geri tepme baş ağrısı) neden olabilir.

Ayrıca kafein içeren ilaçlar faydalı olsa da kafein içeren gıdalar tavsiye edilmez. Kahve, çay, meşrubatlar veya çikolata kişiyi rebound baş ağrılarına (geri tepme baş ağrılarına) daha duyarlı hale getirebilir. Migren ilaçlarının tümü doktor gözetiminde kullanılmalıdır.

Migren
BURADA YAZANLAR BİLGİLENDİRME AMAÇLIDIR , TEŞHİS ve TEDAVİ İÇİN KULLANILAMAZ.
TEŞHİS ve TEDAVİ İÇİN UZMAN DOKTORA BAŞVURULMASI GEREKLİDİR.